Tăng cường hợp tác Việt Nam – Hoa Kỳ trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo

Trong khuôn khổ chuyến công tác của Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tới Hoa Kỳ do Tổng Bí thư Tô Lâm dẫn đầu, ngày 19-20/2, tại Washington D.C, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã chủ trì các cuộc làm việc với Tập đoàn Rosen Partners, Đại học Bang Arizona (ASU), Tập đoàn Meta, Hiệp hội công nghiệp bán dẫn Hoa Kỳ (SIA).

Vui mừng gặp Giám đốc điều hành Tập đoàn Rosen Partners Daniel Rosen, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc ghi nhận và đánh giá cao ý định tham gia hợp tác đầu tư của Tập đoàn tại thành phố, với kỳ vọng dự án sẽ mang lại nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lớn và công nghệ quản lý vận hành tiên tiến trong lĩnh vực du lịch, giải trí.

Trao đổi tại đây, ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết Việt Nam vừa tổ chức thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng, bầu ngài Tô Lâm làm Tổng Bí thư. Đại hội đã xác định đường lối phát triển Việt Nam hướng tới 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước cũng như đường lối phát triển kinh tế - xã hội với mục tiêu tốc độ phát triển 2 con số và lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo làm động lực.

Nghị quyết 57-NQ/TW của Việt Nam xác định chính sách đầu tư mạo hiểm, trong đó có một số đầu tư thí điểm. Việt Nam cũng có các khu công nghệ cao ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận để tiếp nhận các dự án đầu tư về công nghệ cao, đáp ứng các yêu cầu hiện đại như trí tuệ nhân tạo (IA), bán dẫn…

Đối với Hà Nội, năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng 8.16%, thu ngân sách khoảng 1/4 quốc gia. Hà Nội cũng đặt mục tiêu tăng trưởng 11% từ năm 2026. Để làm được việc đó, Hà Nội xác lập 3 nhóm vấn đề: Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm; khai thác đa tầng, đa lớp, đa trung tâm; kết nối các tỉnh xung quanh làm vệ tinh. Hà Nội cũng đề xuất xây dựng thể chế để hưởng các chính sách vượt trội.

Hà Nội đang Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, hướng tới trở thành đại đô thị “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, xanh, thông minh, kết nối toàn cầu, đồng thời đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số liên tục trong 20 năm (2026-2045). Điều này đòi hỏi phải xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nhân lực chất lượng cao, đồng thời cần lượng vốn đầu tư xã hội rất lớn. Do đó, Hà Nội chào đón các công ty, tập đoàn Hoa Kỳ, nhất là trong lĩnh vực đầu tư tài chính, hạ tầng đô thị, công nghệ chiến lược, viễn thông, năng lượng, dịch vụ y tế, giáo dục, du lịch chất lượng cao... đầu tư kinh doanh tại Hà Nội.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc cho rằng với những tiềm năng, lợi thế của Tập đoàn cũng như dư địa hợp tác với Hà Nội, ngoài bất động sản và du lịch, đề nghị Tập đoàn mở rộng sang lĩnh vực Hà Nội đang ưu tiên với tầm nhìn 100 năm. Liên quan tới lĩnh vực nghiên cứu phát triển, ông Nguyễn Duy Ngọc cũng đề nghị Tập đoàn xem xét xây dựng các trung tâm nghiên cứu tại Hà Nội (ưu tiên tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc).

Bí thư Thành ủy Hà Nội cam kết đang hoàn thiện thể chế vượt trội, tiếp cận thị trường rộng mở và môi trường đầu tư kinh doanh cạnh tranh, cơ chế làn xanh, chi phí giao dịch thấp, với thông lệ quốc tế tốt nhất được áp dụng, sẵn sàng quỹ đất sạch đối với những đối tác lớn, chiến lược như Tập đoàn Rosen Partners.

Tại cuộc làm việc với Đại học Bang Arizona (ASU), Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc vui mừng đón tiếp Phó Chủ tịch phụ trách các sáng kiến công nghệ chiến lược Kevin McGinni và các thành viên ASU, đồng thời đánh giá cao sự quan tâm, ủng hộ và đồng hành của ASU đối với Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp bán dẫn.

Giới thiệu về Nghị quyết 57-NQ/TW của Việt Nam tới các thành viên ASU, ông Nguyễn Duy Ngọc nêu rõ Việt Nam xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị quốc gia và nâng cao năng suất, chất lượng, sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Về các nội dung đề nghị hợp tác với, ông Nguyễn Duy Ngọc đánh giá cao kết quả đạt được với ASU sau Hội thảo “Định hình tương lai ngành bán dẫn” được tổ chức trong tháng 1/2026. Ông đề nghị ASU nghiên cứu việc ký kết thỏa thuận hợp tác với một số thành phố lớn tại Việt Nam để đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, tập trung vào những điểm chính, gồm: Phát triển nguồn nhân lực bán dẫn; thu hút các doanh nghiệp hàng đầu của Hoa Kỳ về bán dẫn hợp tác đầu tư các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) về chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), thiết kế chip bán dẫn và đóng gói, kiểm thử, sản xuất vật liệu tiên tiến.

Riêng đối với Thành phố Hà Nội, trong thời gian tới sẽ tăng cường hợp tác phát triển Chương trình Đào tạo Lực lượng Lao động ngành Bán dẫn với định hướng phối hợp đào tạo, nghiên cứu, và kết nối hệ sinh thái doanh nghiệp bán dẫn; Cung cấp chương trình giảng dạy, thiết kế chương trình học và phát triển năng lực giảng viên cho các trường đại học và cao đẳng tại Hà Nội trong lĩnh vực bán dẫn; Hợp tác nghiên cứu trong lĩnh vực bán dẫn; Phối hợp với các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu của Việt Nam tại Hà Nội để thúc đẩy đào tạo, nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực bán dẫn, xây dựng các chương trình đào tao song bằng, đồng hướng dẫn đặc biệt trong Dự án đào tạo 1.000 tiến sỹ đẳng cấp quốc tế của Hà Nội...

Ông Nguyễn Duy Ngọc mong muốn và đề xuất ASU và cộng đồng các doanh nghiệp bán dẫn hàng đầu Hoa Kỳ ưu tiên hợp tác đầu tư và phát triển công nghệ cao, công nghệ nguồn, lõi tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc trong thời gian tới. Ông cũng khẳng định Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh có hệ thống các trường đại học lớn, uy tín trên địa bàn, là nguồn lực quan trọng, sẵn sàng hợp tác với ASU triển khai thí điểm mô hình "Doanh nghiệp trong lòng đại học", hình thành hệ sinh thái các khu đổi mới sáng tạo trong khuôn viên các trường đại học.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc cam kết đồng hành, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, hợp tác thuận lợi, minh bạch; sẵn sàng áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù để hỗ trợ các đối tác trong quá trình nghiên cứu, đào tạo, đầu tư và triển khai các dự án tại Việt Nam. Ông cũng tin tưởng rằng với những ưu thế và tiềm năng vốn có, quan hệ hợp tác cùng có lợi với các đối tác Hoa Kỳ và ASU thời gian tới sẽ có nhiều đột phá mới.

Tại cuộc làm việc với Tập đoàn Meta, chiều 19/2, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc vui mừng gặp Chủ tịch phụ trách đối ngoại toàn cầu của Meta Joel Kaplan; ghi nhận và đánh giá cao sự quan tâm hợp tác đầu tư và hiện diện của tập đoàn tại Việt Nam, bao gồm hoạt động sản xuất thiết bị và đàm phán Bản ghi nhớ hợp tác chiến lược với Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời khẳng định đây là thời điểm phù hợp để các bên có thể nâng tầm quan hệ lên mức đối tác công nghệ chiến lược dài hạn.

Ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết Nghị quyết số 57-NQ/TW của Việt Nam chủ trương đổi mới tư duy và cơ chế thực thi: cho phép thí điểm đối với vấn đề mới, chấp nhận rủi ro và đầu tư mạo hiểm  phù hợp; phát triển các viện nghiên cứu, trường đại học thành chủ thể nghiên cứu mạnh, gắn kết chặt chẽ nghiên cứu - ứng dụng - đào tạo, qua đó tăng cường liên kết thực chất giữa Nhà nước - doanh nghiệp - viện nghiên cứu, trường đại học. Trên tinh thần ưu tiên công nghệ chiến lược, Danh mục công nghệ chiến lược đã xác định công nghệ chip bán dẫn và nhóm sản phẩm liên quan (chip chuyên dụng, chip trí tuệ nhân tạo, chip Internet vạn vật).

Trên cơ sở nghiên cứu về tiềm năng, dư địa hợp tác, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đề nghị trong thời gian tới tiếp tục tăng cường hợp tác đầu tư với Tập đoàn Meta phát triển bộ dữ liệu tiếng Việt quy mô quốc gia, vừa đảm bảo chủ quyền số quốc gia vừa tăng cường năng lực kết nối, cạnh tranh toàn cầu.

Ông Nguyễn Duy Ngọc đề nghị Meta hỗ trợ Việt Nam xây dựng và chuẩn hóa bộ dữ liệu tiếng Việt quy mô quốc gia, hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất phục vụ các hệ thống AI tiếng Việt với mục tiêu hoàn thiện bộ dữ liệu tiếng Việt phục vụ các mô hình AI quy mô lớn vào cuối năm 2027, hợp tác thúc đẩy đưa trí tuệ nhân tạo thực sự đi vào thực tiễn đời sống và sản xuất tại Việt Nam.

Ông cũng đề xuất Meta hỗ trợ Việt Nam: Tinh chỉnh các mô hình trí tuệ nhân tạo nền tảng phổ biến trên thế giới thành các ứng dụng trí tuệ nhân tạo chuyên biệt, phù hợp với điều kiện thực tiễn, ngôn ngữ, văn hóa và hệ thống pháp luật của Việt Nam; Hỗ trợ kỹ thuật; Chia sẻ kinh nghiệm triển khai quốc tế, cơ chế bảo đảm an toàn và quản trị rủi ro AI; Hỗ trợ cập nhật công nghệ định kỳ; Tiếp tục hỗ trợ Việt Nam đào tạo nâng cao năng lực số và AI cho thanh niên và người lao động bị ảnh hưởng bởi tác động của AI và tự động hóa; Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) Việt Nam phát triển thương mại điện tử; Phối hợp chống tin giả và lừa đảo trên môi trường mạng…

Ông Nguyễn Duy Ngọc khẳng định luôn hoan nghênh, ghi nhận quá trình đầu tư của Tập đoàn Meta tại Việt Nam và cho biết việc hợp tác với Tập đoàn là một nội dung nhằm tiếp tục cụ thể hóa mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Tại buổi tiếp và làm việc với Hiệp hội công nghiệp bán dẫn Hoa Kỳ (SIA) sáng 20/2, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc vui mừng gặp Chủ tịch SIA John Neuffe, đồng thời đánh giá cao vai trò chiến lược của hiệp hội với tư cách là đại diện cho các doanh nghiệp chiếm khoảng 99% doanh thu ngành bán dẫn Hoa Kỳ và 50% thị phần toàn cầu, đóng vai trò là "cơ quan đầu não" về chính sách và chiến lược cho ngành công nghiệp chip của Hoa Kỳ.

Ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết định hướng phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đã được nêu rõ trong Nghị quyết số 57-NQ/TW. Trong đó xác định phát triển, làm chủ công nghệ chiến lược là nhiệm vụ trọng tâm; công nghệ chip bán dẫn thuộc Danh mục công nghệ chiến lược, gắn với nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược như chip chuyên dụng, chip AI, chip Internet vạn vật (IoT).

Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2050. Chiến lược đặt mục tiêu trọng tâm về nguồn nhân lực và năng lực công nghiệp, trong đó có các chỉ tiêu chính như: Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đạt trên 50.000 kỹ sư, cử nhân phục vụ ngành bán dẫn; Hình thành năng lực thiết kế với ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế; Từng bước phát triển năng lực đóng gói - kiểm thử (ATP) với ít nhất 10 cơ sở; Nghiên cứu, hình thành năng lực sản xuất với ít nhất một nhà máy chế tạo chip quy mô nhỏ.

Dịp này, thay mặt Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bí thư Thành ủy Hà Nội đề xuất hợp tác với SIA về: hợp tác đào tạo và thừa nhận chứng chỉ nhân lực (trọng tâm ngắn hạn) cho sinh viên STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) trong các chương trình đào tạo ngắn hạn về đóng gói, kiểm thử (ATP) và thiết kế tại Việt Nam, có thể thông qua các trường đại học Hoa Kỳ như ASU; Thúc đẩy sự kết nối trực tiếp giữa các doanh nghiệp thành viên SIA (Intel, Marvell, Amkor...) với các trường đại học trọng điểm để chuẩn hóa đầu ra theo "đơn đặt hàng" thực tế của doanh nghiệp Mỹ. Đồng thời tư vấn hoàn thiện khung pháp lý và chính sách thu hút đầu tư R&D.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc ghi nhận và đánh giá cao những ý kiến tư vấn quý báu và đề nghị hợp tác của ông John Neuffe, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp bán dẫn Hoa Kỳ với phía Việt Nam trong thời gian tới.