Xã Chuyên Mỹ: Quyết liệt tháo gỡ “điểm nghẽn” giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm

Dự án đầu tư xây dựng Đường trục phía Nam tỉnh Hà Tây (cũ) là công trình giao thông quan trọng, có ý nghĩa kết nối liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Nam Thủ đô. Toàn tuyến dài 41,5km, điểm đầu tại nút giao Phúc La - Văn Phú, điểm cuối giao với Quốc lộ 1A cũ. Trên địa bàn xã Chuyên Mỹ, dự án đi qua đoạn dài khoảng 2,1km, thuộc 7 tờ bản đồ giải phóng mặt bằng (GPMB) với 226 thửa đất, tổng diện tích thu hồi 108.341,8m².

Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội về việc hoàn thành GPMB trong quý I/2026 đối với các điểm vướng đất ở và di dời hạ tầng kỹ thuật, xã chủ động rà soát, phân loại từng nhóm khó khăn, xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng bộ phận.

Theo báo cáo của UBND xã Chuyên Mỹ: Trước ngày 1/7/2025, địa phương đã hoàn thành GPMB 106.425,2m², đạt trên 98% tổng diện tích cần thu hồi. Sau thời điểm này, phần diện tích chưa hoàn thành còn lại 1.916,6m², chủ yếu là đất ở và đất công, UBND xã tiếp tục chỉ đạo các phòng, ban chuyên môn tăng cường tuyên truyền, vận động, đồng thời áp dụng đầy đủ quy định pháp luật, hoàn thành GPMB thêm 10 thửa đất ở và 1 thửa đất công, thực hiện chi trả bồi thường kịp thời, đúng quy định.

Đối với các trường hợp phức tạp còn lại liên quan đến hành lang an toàn giao thông, tái định cư và sự phối hợp của một số hộ dân, xã Chuyên Mỹ chủ động báo cáo, đề xuất UBND thành phố và các sở, ngành tháo gỡ. Địa phương kiên quyết áp dụng các biện pháp theo thẩm quyền, không để phát sinh điểm nghẽn kéo dài, phấn đấu hoàn thành GPMB, bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư trong quý I/2026, góp phần bảo đảm tiến độ chung của dự án.

Với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam là công trình hạ tầng đặc biệt quan trọng cấp quốc gia. Trên địa bàn xã Chuyên Mỹ, tuyến đi qua dài khoảng 10,6km, tổng diện tích dự kiến thu hồi khoảng 45,3ha, liên quan đến 1.366 thửa đất thuộc 27 tờ bản đồ, trải rộng trên địa bàn 15 thôn.

Khối lượng GPMB của dự án rất lớn, cơ cấu đất đa dạng, chủ yếu là đất lúa, đất ở nông thôn, đất nghĩa trang, đất nuôi trồng thủy sản và các loại đất hạ tầng, chuyên dùng. Nhận diện rõ tính chất phức tạp, ngay từ năm 2025, xã Chuyên Mỹ đã chủ động thành lập Ban Chỉ đạo GPMB, Tổ công tác tuyên truyền, vận động; đồng thời ban hành các quyết định giao nhiệm vụ đại diện chủ đầu tư đối với một số dự án tái định cư, GPMB, thể hiện tinh thần sẵn sàng, không chờ việc.

Cùng với công tác tổ chức, xã đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương đầu tư dự án trong các cuộc họp giao ban, sinh hoạt chi bộ, thông qua đội ngũ trưởng thôn, cán bộ cơ sở. Xã đã tổ chức hội nghị công bố văn bản pháp lý, phổ biến chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đến các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi.

Trên cơ sở đó, Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng xã triển khai 4 dự án thành phần, trong đó trọng tâm là công tác thu thập hồ sơ đất đai, kiểm đếm sơ bộ. Nhiều thôn đạt tỷ lệ thu thập hồ sơ cao, thậm chí hoàn thành 100%. Song song với đó, địa phương hoàn thiện hồ sơ kiểm đếm công trình ngầm, nổi và hơn 2.300 ngôi mộ nằm trong phạm vi dự kiến thu hồi - nội dung nhạy cảm, đòi hỏi sự thận trọng, thấu tình, đạt lý.

Dù dự án còn gặp khó khăn do chưa được phê duyệt thiết kế cơ sở, chưa có mốc giới chính thức và tồn tại bất cập về hồ sơ đất đai sau dồn điền đổi thửa, song với sự chủ động, quyết liệt, xã Chuyên Mỹ đã tạo nền tảng quan trọng, sẵn sàng triển khai GPMB chính thức ngay khi các điều kiện pháp lý được hoàn thiện.

Song song với các dự án lớn, xã Chuyên Mỹ đặc biệt chú trọng công tác GPMB các dự án dân sinh, nông thôn mới. Trước yêu cầu khơi thông mặt bằng, UBND xã đã tổ chức cưỡng chế, kiên quyết giải tỏa vi phạm, bảo đảm tiến độ dự án. Trước đó, thông qua công tác tuyên truyền, vận động, hộ bà Phạm Thị Huyền (thôn Cổ Châu) tự giác tháo dỡ công trình vi phạm trên đất công. Những cách làm này thể hiện rõ quan điểm kiên quyết nhưng linh hoạt của chính quyền xã: Vận động, thuyết phục là chính, song không dung túng vi phạm, bảo đảm kỷ cương pháp luật.

Theo Bí thư Chi bộ thôn Giẽ Hạ Đỗ Trọng Quỳnh, khi chính quyền làm quyết liệt, công khai, minh bạch, người dân ngày càng nhận thức rõ ý nghĩa của công tác GPMB. Hạ tầng được đầu tư đồng bộ sẽ tạo thuận lợi cho phát triển sản xuất, giao thương, nâng cao đời sống, vì vậy nhân dân chủ động phối hợp, coi đây là trách nhiệm chung của cộng đồng.

Về công tác GPMB và quản lý đất đai trên địa bàn, Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Vũ Văn Hữu cho rằng, GPMB là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt trong chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền xã, đặc biệt đối với các dự án hạ tầng trọng điểm có tác động lan tỏa đến phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, xã đã thống nhất quan điểm không né tránh khó khăn, không để phát sinh điểm nghẽn kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng; việc gì thuộc thẩm quyền thì giải quyết dứt điểm, nội dung vượt thẩm quyền thì chủ động báo cáo, đề xuất kịp thời.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ, kinh nghiệm quan trọng nhất là làm tốt công tác quản lý đất đai ngay từ cơ sở, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cán bộ, từng thôn; đồng thời thực hiện công khai, minh bạch các chủ trương, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để người dân hiểu, đồng thuận và giám sát. Cùng với đó, xã chú trọng phát huy vai trò của chi bộ, trưởng thôn, ban công tác mặt trận trong tuyên truyền, vận động, coi đây là “cầu nối” quan trọng giữa chính quyền và Nhân dân.

Theo Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Hữu Chi, địa phương xác định tiếp tục coi công tác quản lý đất đai, GPMB là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn trực tiếp với yêu cầu hoàn thiện hạ tầng và mở dư địa phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Năm 2026, xã tập trung cao độ cho mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm trên địa bàn, trước hết là đường trục phía Nam, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các dự án dân sinh, nông thôn mới.

" GPMB không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là nền tảng cho phát triển lâu dài. Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, thông suốt, Chuyên Mỹ sẽ có thêm điều kiện thu hút đầu tư, thúc đẩy sản xuất, nâng cao đời sống Nhân dân, xây dựng chính quyền cơ sở ngày càng hiệu lực, hiệu quả”, Chủ tịch UBND xã Nguyễn Hữu Chi nhấn mạnh.