Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng

Tham dự Hội thảo có các đồng chí: Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Vũ Thanh Mai; Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Nguyễn Doãn Toản cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan.

Đồng chủ trì hội thảo có các đồng chí: TS Nguyễn Thanh Sơn, Bí thư Đảng ủy Khối các trường Đại học, Cao đẳng Hà Nội; PGS.TS Huỳnh Quyết Thắng, Giám đốc Đại học Bách Khoa Hà Nội; GS.TS Lê Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng Đại học Bách khoa Hà Nội; TS Vũ Xuân Hùng, Trưởng ban Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội.

Phát huy thế mạnh hệ thống giáo dục đại học - cao đẳng trên địa bàn Thủ đô

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, TS Nguyễn Thanh Sơn cho biết, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính để phát triển nhanh và bền vững đất nước, góp phần thực hiện khát vọng xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Trong tiến trình đó, hệ thống giáo dục đại học - cao đẳng giữ vai trò trung tâm trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, phát triển tri thức mới, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Với vị trí là trung tâm đầu não chính trị, hành chính quốc gia, kinh tế, văn hóa và trung tâm về giáo dục và khoa học công nghệ (KHCN) của cả nước, Hà Nội hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để đi đầu trong thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW. Với mạng lưới hàng trăm trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu, cùng đội ngũ trí thức, nhà khoa học đông đảo, hệ thống giáo dục đại học - cao đẳng trên địa bàn Thủ đô có vai trò đặc biệt quan trọng trong hiện thực hóa các khát vọng lớn lao của Nghị quyết. Đồng thời, tạo động lực mới cho tăng trưởng GRDP, nâng cao năng suất lao động, phát triển kinh tế tri thức và chuyển đổi số toàn diện.

Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những biến động phức tạp về kinh tế và thương mại, các chính sách điều chỉnh thuế quan, để nâng cao năng lực thích ứng và duy trì đà tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần khẩn trương phát triển năng lực tự chủ về công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng trong các ngành sản xuất, xuất khẩu. Trong đó, KHCN và đổi mới sáng tạo đóng vai trò then chốt giúp nền kinh tế chuyển từ gia công, lắp ráp sang sáng tạo, làm chủ công nghệ và phát triển sản phẩm có hàm lượng chất xám cao.

Do đó, hội thảo là diễn đàn để các cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ sở giáo dục đại học - cao đẳng, các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ tầm nhìn, kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp thực thi Nghị quyết 57-NQ/TW hiệu quả, thực chất, gắn với thế mạnh và nhu cầu phát triển của từng đơn vị và Thủ đô.

Đề xuất các nhiệm vụ, giải pháp đột phá phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo

Tại Hội thảo, các tham luận tập trung đề xuất các nhóm nhiệm vụ và giải pháp mang tính chiến lược và đột phá theo hai nhóm vấn đề chính gồm lãnh đạo chiến lược và chính sách. Đồng thời, đề xuất các nhóm nhiệm vụ, giải pháp mang tính đột phá để phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với từng cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, khu Công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội gắn với phát triển Thủ đô và đất nước.

Các tham luận cũng nhấn mạnh vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và tổ chức đảng tại các cơ sở giáo dục đại học - cao đẳng trong triển khai Nghị quyết, đảm bảo sự thống nhất trong nhận thức, hành động và đổi mới phương thức quản trị nhà trường phù hợp với yêu cầu phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đặc biệt là xác định các điểm nghẽn và rào cản trong phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đặc biệt trong mô hình khu công nghệ cao tại Việt Nam nói chung và Thủ đô nói riêng, từ đó, đề xuất các giải pháp toàn diện nhằm tháo gỡ, tạo đột phá về thể chế, chính sách, tài chính, cơ sở hạ tầng và nhân lực.

Với chủ đề "Hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Đề xuất các công nghệ chiến lược, các chương trình nghiên cứu trọng điểm phục vụ Thủ đô phát triển bền vững", GS.TS Lê Anh Tuấn cho rằng, để triển khai hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW, Thành phố cần có một mô hình phát triển mới, trong đó, lấy tri thức dẫn dắt, công nghệ làm nền, con người làm gốc và chính sách làm đòn bẩy. Cụ thể, cần có cơ chế đặt hàng chiến lược từ Thành phố đến đại học đối với các chương trình nghiên cứu chiến lược trọng điểm của Thủ đô.

Đồng thời, thành lập liên minh Đổi mới sáng tạo Đại học Hà Nội (HUIA) nhằm phát huy sức mạnh tập thể của các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thủ đô. Cùng với đó là xây dựng cơ chế thử nghiệm công nghệ đô thị tại các Khu Công nghệ cao Hòa lạc, Khu Công nghệ cao sinh học Hà Nội và Khu/Cụm Công nghiệp Hà Nội. Thử nghiệm bản đồ số, cảm biến đô thị, AI điều phối giao thông, dịch vụ công tích hợp. Thành lập Quỹ đổi mới sáng tạo Hà Nội theo hình thức Nhà nước đầu tư - Doanh nghiệp vận hành.

TS Vũ Xuân Hùng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa các công trình nghiên cứu vào thử nghiệm, tới doanh nghiệp và tiếp cận thị trường. Thực tế cho thấy, một trong những điểm nghẽn trong phát triển thị trường KHCN của chúng ta hiện nay là khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa.

Cụ thể, có nhiều đề tài, sáng kiến, công trình khoa học chất lượng, được đánh đổi bằng rất nhiều công sức và chất xám của đội ngũ trí thức, nhà khoa học nhưng lại không được triển khai trong thực tế; doanh nghiệp không biết, khó tiếp cận, hoặc gặp rào cản để tiếp nhận chuyển giao, thử nghiệm hay thương mại hóa.

Phát biểu kết luận Hội thảo, TS Nguyễn Thanh Sơn cho biết, hội thảo nhận được 40 bài tham luận của các chuyên gia, nhà khoa học đến từ 70 trường đại học uy tín trong khu vực và thế giới; các doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố. Hội thảo là cơ hội để kết nối, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất cơ chế và phát động các sáng kiến hợp tác cụ thể giữa các trường đại học, cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế. Qua đó, hướng tới mục tiêu phát triển một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, bền vững và có khả năng lan tỏa mạnh mẽ cho sự phát triển xã hội của Thủ đô và cả nước.