Trường mầm non CLC Mai Dịch trong một giờ học
Mô hình trường Chất lượng cao đáp ứng nhu cầu học tập
Hiện, thành phố Hà Nội đã công nhận trường CLC cho 7 trường và thí điểm 11 trường CLC trong năm học 2014 - 2015. Sau khi thực hiện mô hình CLC, các nhà trường đều đánh giá, cơ sở vật chất, trang thiết bị được đầu tư đã đáp ứng được một phần nhu cầu học tập và hoạt động chăm sóc, giáo dục học sinh. Theo đại diện trường Mầm non 20/10, quận Hoàn Kiếm, từ tháng 9/2014, nhà trường chính thức hoạt động theo mô hình trường Mầm non CLC. Điều kiện thuận lợi là nhà trường nhận được sự ủng hộ của cộng đồng xã hội, của phụ huynh học sinh cũng như trong xây dựng cơchế hoạt động, cơ chế thu chi, đầu tư cơ sở vật chất, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ. Nhà trường có sự thay đổi lớn về cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại để đáp ứng nhu cầu hoạt động của trẻ theo mô hình CLC.
Trường Mầm non Mai Dịch, quận Cầu Giấy cũng thực hiện thí điểm mô hình CLC từ năm học 2014 - 2015, chất lượng giáo dục của nhà trường được nâng cao do áp dụng phương pháp dạy học tiên tiến của Thụy Điển giúp trẻ phát triển toàn diện về trí lực, năng động, tự tin và thích ứng cao với môi trường. Cơ sở vật chất tại trường được đầu tư khang trang, hiện đại và đồng bộ theo mô tiêu chuẩn trường CLC cho 12 lớp với tổng kinh phí 15 tỷ đồng, chưa kể nguồn xã hội hóa kinh phí do phụ huynh học sinh đóng góp.
Trong khi đó, thí điểm mô hình trường Tiểu học CLC với số lượng học sinh bình quân 30 học sinh/lớp nên Trường Tiểu học Đô thị Sài Đồng, quận Long Biên có thuận lợi cho việc nâng cao chất lượng các hoạt động chăm sóc, giáo dục tới cá nhân trẻ; đội ngũ giáo viên được trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, phương pháp giáo dục nên vững vàng, chủ động, linh hoạt trong triển khai các hoạt động giảng dạy, giáo dục trẻ. Nhà trường đã được đầu tư lớn về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại theo mô hình CLC.
Đánh giá chung sau khi thực hiện thí điểm mô hình CLC trên địa bàn Hà Nội cho thấy, tính ưu việt của mô hình CLC đáp ứng được một phân khúc trong nhu cầu của phụ huynh, của học sinh hiện nay; sự chuyển biến năng động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ quản lý; sự chuyển biến tích cực, sáng tạo trong đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh trong các giờ học chính khóa và ngoài giờ; chất lượng dịch vụ và chất lượng dạy học được quản lý chặt chẽ, tính dân chủ, minh bạch trong công tác quản lý cao.
Khó khăn khi tự chủ hoàn toàn tài chính
Theo quy định, cơ chế tài chính theo Nghị quyết 15 của HĐND đặt ra, các trường công lập hiện đang theo mô hình tự chủ một phần, nếu công nhận là trường CLC thì ngân sách chỉ hỗ trợ năm đầu, từ năm thứ 2 nhà trường phải tự chủ về thu chi tài chính, tự đảm bảo các hoạt động của nhà trường. Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế, nhiều phụ huynh đã chuyển trường cho con nên số tiền học phí thực tế sẽ giảm đi theo số trẻ. Số lượng học sinh thấp hơn so với đề án đặt ra, ảnh hưởng đến nguồn thu, chi cho các hoạt động của trẻ và nâng cao đời sống giáo viên, đáp ứng cường độ lao động của trường CLC. Bên cạnh đó, nhiều trường mặc dù cơ sở vật chất đã được cải thiện song chưa đáp ứng được yêu cầu, cần xây thêm các phòng chức năng, cung cấp các thiết bị hiện đại và cải tạo, sửa chữa tổng thể nhà trường. Do đó, nếu năm 2016, khi nhà trường không được ngân sách cấp hỗ trợ, phải tự chủ hoàn toàn thì sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động CLC và chi trả lương cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên.
Chia sẻ về khó khăn, Trường Mầm non Mai Dịch cho biết, với mức thu như hiện tại, nếu được công nhận là trường CLC, khi ngân sách Nhà nước cắt giảm 100% thì thu sẽ không đủ chi. Nguyên nhân do việc xây dựng, duy trì cơ sở vật chất hiện đại theo mô hình CLC tốn nhiều kinh phí, lương của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên là con số cố định có thể tính toán được. Thế nhưng số học sinh đăng ký học lại không cố định; nhà trường vẫn phải duy trì chất lượng các hoạt động chăm sóc giáo dục theo mô hình CLC sẽ gặp khó khăn trong công tác tự thu chi.
Đối với Trường Tiểu học Đô thị Sài Đồng, năm đầu tiên thực hiện mô hình CLC, mức thu thỏa thuận với phụ huynh học sinh là 2,2 triệu đồng/tháng. Còn từ năm học 2015 - 2016, nhà trường có lộ trình tăng học phí để từng bước tự chủ, theo lộ trình này, nhà trường phải tăng hàng năm do quy mô sĩ số học sinh thấp. Do vậy, học phí tăng hàng năm sẽ khiến dư luận và phụ huynh lo lắng, học sinh có khả năng chuyển trường vì không đủ khả năng đóng học phí. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của nhà trường và tâm lý lo lắng trong cán bộ, giáo viên.
Có thể khẳng định, việc giải quyết những khó khăn chung đối với các trường CLC vẫn là bài toán khó cần thành phố và ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vào cuộc. Nhằm đảm bảo việc thực hiện mô hình CLC hiệu quả, bền vững, giúp cán bộ, giáo viên an tâm công tác và phấn đấu, các trường CLC đã có đề xuất, khi được công nhận là trường CLC vẫn được ngân sách Nhà nước cấp hỗ hợ toàn bộ quỹ tiền lương cho cán bộ, giáo viên trong biên chế, nhà trường xin tự chủ phần dịch vụ CLC. Sau mỗi giai đoạn từ 3 - 5 năm, được cấp ngân sách nâng cấp cơ sở vật chất nhằm đáp ứng yêu cầu của sự phát triển.
Trước khó khăn này, Sở GD&ĐT Hà Nội đã đặt ra các giải pháp để đề nghị thành phố tiếp tục quan tâm ưu tiên đầu tư có trọng điểm cho các trường hiện đang hoạt động mô hình CLC. Trong đó, Sở sẽ đề xuất thành phố xem xét điều chỉnh cấp ngân sách cho các trường công lập CLC theo cơ chế giảm giảm dần có lộ trình từ 4 - 5 năm, thay cho việc chỉ cấp thêm 1 năm như hiện nay vì sẽ rất khó khăn để các trường công lập CLC phát triển. Bên cạnh đó, Sở GD&ĐT cũng đề xuất thành phố cấp ngân sách cho các trường công lập CLC phần chi lương cho cán bộ, giáo viên theo chế độ như các trường công lập bình thường để các khoản thu tập trung chi cho các nội dung chương trình tăng thêm để đảm bảo chất lượng mô hình CLC.