Đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền thủ tục hành chính: Bước chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”

Chuyển đổi tư duy: Từ quản trị vi mô sang kiến tạo phát triển

Thực tiễn thời gian qua cho thấy, việc tập trung nhiều thẩm quyền ở cấp Thành phố đã bộc lộ những "điểm nghẽn" cả về thời gian xử lý lẫn phân bổ nguồn lực. Quy trình nhiều tầng nấc không chỉ làm gia tăng tồn đọng hồ sơ, mà còn hạn chế tính chủ động của cấp cơ sở, đặc biệt trong xử lý các vấn đề dân sinh cấp bách như thủy lợi, đê điều, môi trường.

Trong bối cảnh đó, từ ngày 1/7/2025, Hà Nội xác định rõ phân cấp, ủy quyền là yêu cầu tất yếu để giải phóng nguồn lực xã hội, đồng thời hiện đại hóa năng lực quản trị đô thị. Việc ủy quyền 636 thủ tục hành chính không đơn thuần là phân chia lại công việc, mà là trao quyền thực chất cho cơ sở, giúp xã, phường trở thành một cấp quản lý đúng nghĩa - có quyền quyết định và chịu trách nhiệm trong phạm vi được giao.

Về bản chất, đây là sự chuyển dịch từ phương thức quản trị vi mô sang mô hình điều hành dựa trên mục tiêu và kết quả thực chất. Phương thức vận hành mới hướng tới việc thay thế tư duy quản lý hành chính đơn thuần bằng tinh thần chủ động đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp. Việc ủy quyền 636 thủ tục hành chính nhằm xây dựng năng lực cho bộ máy cơ sở, giúp các xã, phường thực hiện đầy đủ chức năng của một cấp quản lý, có quyền tự quyết và tự chịu trách nhiệm trong phạm vi thẩm quyền. Bước chuyển này trực tiếp tối ưu hóa bộ máy, rút ngắn quy trình xử lý thủ tục, qua đó, Thành phố đặt mục tiêu khơi thông nguồn lực xã hội thông qua việc tiết kiệm thời gian và chi phí. Đây là nền tảng để Hà Nội kiến tạo hệ thống quản trị minh bạch, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả phục vụ trong kỷ nguyên mới.

Giao quyền phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực

Để phân cấp không trở thành gánh nặng cho cơ sở, Hà Nội triển khai đồng bộ nhiều giải pháp về thể chế, nhân lực và hạ tầng. Nguyên tắc "6 rõ" - rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ lộ trình, rõ kết quả - được quán triệt trong toàn bộ quá trình thực hiện, nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình và khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm.

Quy mô ủy quyền được mở rộng nhanh chóng, từ 168 lên 636 thủ tục hành chính (tính đến tháng 3/2026), với 11 hình thức ủy quyền đa dạng giữa các cấp, ngành. Điều này phản ánh quyết tâm phân cấp thực chất, vượt kế hoạch đề ra.

Cùng với đó, Thành phố chú trọng bảo đảm điều kiện thực thi. Hạ tầng công nghệ được đầu tư đồng bộ phục vụ chuyển đổi số; đội ngũ cán bộ cơ sở được rà soát, đào tạo theo khung năng lực; cơ chế tài chính được điều chỉnh theo hướng phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi tương ứng với khối lượng công việc. Hệ thống chỉ số đánh giá (KPI) cũng được đưa vào vận hành để đo lường hiệu quả và trách nhiệm của từng đơn vị, cá nhân.

Hiệu quả thực tiễn và nền tảng cho quản trị số

Kết quả bước đầu cho thấy những chuyển biến rõ nét. Trung bình mỗi thủ tục hành chính được rút ngắn khoảng 1 ngày xử lý, qua đó tiết kiệm hàng chục tỷ đồng chi phí trực tiếp và tạo ra lợi ích kinh tế gián tiếp ước tính hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm nhờ giải phóng khoảng 32 triệu giờ lao động.

Ở các lĩnh vực trọng điểm, hiệu quả càng rõ rệt: thời gian xử lý hồ sơ đất đai giảm 15-30%, cấp phép xây dựng rút ngắn 3-5 ngày làm việc. Quan trọng hơn, cấp xã, phường đã từng bước khẳng định vai trò là cấp quản lý thực chất, với đầy đủ quyền hạn và trách nhiệm.

Phân cấp, ủy quyền cũng trở thành động lực thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ, thể hiện qua tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 95,63% - mức vượt chuẩn ASEAN và tiệm cận các tiêu chuẩn quản trị đô thị hiện đại.

Những kết quả này không chỉ mang ý nghĩa cải cách hành chính, mà còn đặt nền móng cho một mô hình quản trị minh bạch, hiệu quả, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Việc chuẩn hóa quy trình gắn với công khai, minh bạch đã tạo ra nền tảng vững chắc để Hà Nội xây dựng chính quyền phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đây chính là giá trị cốt lõi để Thủ đô phát triển bền vững và khẳng định vị thế tiên phong trong kỷ nguyên quản trị số.