Mặt trận Thủ đô tinh gọn bộ máy, hướng về cơ sở, phục vụ Nhân dân

Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Bùi Huyền Mai, sau một năm chính thức vận hành mô hình chính quyền hai cấp, hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị – xã hội bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng, song vai trò, vị trí không giảm mà càng đòi hỏi phương thức hoạt động chủ động, thực chất và hiệu quả hơn. Mục tiêu của mô hình chính quyền hai cấp là tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; đối với Mặt trận, phương châm hành động xuyên suốt là “gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân”.

Nhiệm vụ đầu tiên, cốt lõi được Mặt trận xác định là tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa đầu mối để kịp thời đáp ứng yêu cầu phục vụ Nhân dân. Bám sát Đề án số 61 của Ban Thường vụ Thành ủy, hệ thống Mặt trận đã sắp xếp đồng bộ từ cấp Thành phố đến cơ sở: cấp Thành phố giảm từ 35 phòng, ban xuống còn 9 ban và Văn phòng; giải thể 30 Ủy ban MTTQ quận, huyện để thành lập cơ quan MTTQ xã, phường; tiếp nhận và quản lý toàn diện 18 hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Qua đó, cơ bản khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, tinh giản tối đa các đầu mối trung gian, hình thành một “trung tâm kết nối” thống nhất từ Thành phố đến khu dân cư, giúp người dân dễ dàng tiếp cận, gửi gắm ý kiến, kiến nghị.

Cùng với tinh gọn tổ chức, hệ thống Mặt trận Thủ đô đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới phương thức điều hành theo hướng công khai, minh bạch. Mặt trận các cấp triển khai phương châm “6 rõ, 1 xuyên suốt”, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, thay đổi cách thức phối hợp liên ngành theo hướng tập trung, linh hoạt, khắc phục tình trạng hành chính hóa. Hiệu quả được thể hiện rõ qua công tác an sinh xã hội: năm 2025, Quỹ “Vì người nghèo” Thành phố tiếp nhận 107,7 tỷ đồng; dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, toàn hệ thống đã huy động, trao hơn 778.000 suất quà với tổng trị giá trên 425 tỷ đồng đến người lao động, hộ cận nghèo, hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bảo đảm hỗ trợ kịp thời từ cơ sở.

Một bước tiến quan trọng là triển khai chuyển đổi số đồng bộ trên ba lớp: quản trị nội bộ; tương tác trực tiếp với Nhân dân qua nền tảng “Mặt trận số Thủ đô” tích hợp trên ứng dụng iHanoi; và quản lý dữ liệu đoàn viên, hội viên gắn với mô hình cộng đồng số. Thông qua nền tảng số, người dân có thể phản ánh, kiến nghị trực tiếp, không phải chờ các hội nghị tiếp xúc cử tri hay thực hiện thủ tục giấy tờ phức tạp; mỗi phản ánh đều có địa chỉ tiếp nhận, quy trình xử lý rõ ràng, công khai. Đến nay, hệ thống Mặt trận đã tiếp nhận, chuyển xử lý thành công 529 ý kiến, kiến nghị của Nhân dân tới các cơ quan có thẩm quyền, góp phần tạo dựng dòng chảy thông tin hai chiều, minh bạch, bảo đảm quyền làm chủ thực chất.

Bên cạnh đó, Mặt trận tiếp tục khẳng định vai trò thông qua công tác giám sát, phản biện xã hội, đồng hành cùng chính quyền giải quyết những vấn đề khó, nhạy cảm từ cơ sở. Mặt trận các cấp đã lựa chọn, triển khai nhiều chuyên đề giám sát trực tiếp tại địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính, tập trung vào các lĩnh vực dân sinh như giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp nước sạch, thu gom, xử lý rác thải, bảo vệ môi trường làng nghề, thực hiện chính sách an sinh xã hội. Việc lựa chọn chuyên đề giám sát được thực hiện theo hướng “rõ nội dung, rõ kiến nghị, rõ thời hạn trả lời”, với sự tham gia của Ủy ban MTTQ xã, phường trong quá trình theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị.

Tại những địa bàn đang triển khai các dự án trọng điểm, công tác giải phóng mặt bằng được xác định là nhiệm vụ khó, phức tạp, dễ phát sinh khiếu nại, kiến nghị. Mặt trận và các tổ chức thành viên đã chủ động thành lập các “Tổ hỗ trợ”, “Tổ tuyên truyền”, bám sát địa bàn, nắm chắc tình hình, kiên trì tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân. Toàn hệ thống đã tiếp nhận 378 đơn kiến nghị, phản ánh; tham gia hòa giải thành công 2.685 vụ việc ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững ổn định an ninh, trật tự trên địa bàn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Bùi Huyền Mai cũng chỉ rõ những khó khăn, thách thức đặt ra sau một năm thực hiện mô hình mới: một bộ phận cán bộ Mặt trận còn chậm chuyển biến về tư duy, kỹ năng số; khối lượng công việc tăng nhanh trong khi biên chế, nguồn lực tài chính, hạ tầng công nghệ, nhất là ở cấp cơ sở, còn hạn chế. Từ thực tiễn đó, Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố rút ra bài học: mọi hoạt động của Mặt trận trong mô hình chính quyền hai cấp phải lấy sự hài lòng, đồng thuận của Nhân dân làm thước đo; cán bộ Mặt trận phải bám sát cơ sở, nâng cao năng lực để thực sự gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân.

Để tiếp tục tối ưu hóa mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Bùi Huyền Mai cho biết Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội xác định ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm: tiếp tục đổi mới toàn diện nội dung, phương thức hoạt động theo hướng hướng mạnh về cơ sở, củng cố Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư làm điểm tựa tin cậy của Nhân dân; đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, mở rộng các kênh tương tác số; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện, đặc biệt là giám sát việc thực thi công vụ, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ, công chức, góp phần xây dựng chính quyền phục vụ Nhân dân.

Về kiến nghị, đề xuất, Ủy ban MTTQ Thành phố đề nghị Trung ương sớm rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản về mối quan hệ công tác của Mặt trận trong mô hình mới; nghiên cứu bổ sung biên chế, vị trí việc làm chuyên trách cho cấp xã sau sắp xếp, nhất là bố trí Phó Chủ tịch chuyên trách và vị trí kế toán riêng cho Mặt trận cấp xã. Đối với Thành phố, đề nghị tiếp tục ưu tiên đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cấp hệ thống lưu trữ điện tử, bố trí nguồn kinh phí tương xứng cho các nhiệm vụ phát sinh sau sắp xếp tổ chức, phục vụ chuyển đổi số tại cơ sở; đồng thời, đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền tăng cường phối hợp với Mặt trận, đẩy mạnh đối thoại, tiếp xúc trực tiếp để lắng nghe ý kiến Nhân dân, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ngay từ địa bàn dân cư.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Bùi Huyền Mai bày tỏ tin tưởng, với sự lãnh đạo của Trung ương, Thành ủy, sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền và sự đồng thuận, ủng hộ của Nhân dân, mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, văn minh, hiện đại.