336 dự án có dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Phó Giám đốc Sở TN&MT Hà Nội cho biết, đoàn công tác liên ngành đã tổ chức rà soát 859 dự án được giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất (từ ngày 1/1/2009 đến 31/12/2013) trên địa bàn TP, với diện tích gần 2.987ha. Qua kiểm tra, phát hiện có 336 dự án với diện tích hơn 1.422ha có dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai, chậm nộp nghĩa vụ tài chính, cần phải tiến hành kiểm tra, thanh tra làm rõ theo quy định của pháp luật. Trong đó, có 35 dự án, diện tích gần 538ha vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, như Dự án tái định cư Hòa Phú (huyện Quốc Oai); Dự án Khu trung tâm đô thị Tây Hồ Tây giai đoạn 1 (quận Bắc Từ Liêm)… 157 dự án, diện tích gần 625ha có dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai, để hoang hóa, như Khu đô thị mới Phú Lương (quận Hà Đông), Trung tâm thương mại 341 Nguyễn Văn Cừ, quận Long Biên … 53 dự án, diện tích gần 116ha chậm tiến độ 24 tháng so với dự án đầu tư được duyệt; 107 dự án, diện tích hơn 144ha chậm thực hiện nghĩa vụ tài chính với số tiền hơn 2.343 tỷ đồng.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng hàng trăm dự án vi phạm Luật Đất đai là do việc thực hiện quy hoạch phân khu làm ảnh hưởng lớn đến tiến độ thực hiện công tác GPMB; chính sách quy định về khung giá đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thay đổi theo Nghị định 69 của Chính phủ khiến nhiều dự án nằm trong giai đoạn chuyển tiếp giữa các thời kỳ phát sinh vướng mắc; một số dự án thiếu quỹ nhà, đất tái định cư, các chủ đầu tư không chủ động tự lo quỹ nhà tái định cư. Bên cạnh đó, năng lực của một số chủ đầu tư hạn chế, chờ đợi thị trường bất động sản phát triển trở lại mới thực hiện dự án; ý thức chấp hành pháp luật đất đai và năng lực tài chính của một số chủ đầu tư còn hạn chế…
Lập đoàn thanh tra, xử lý
Đề xuất các biện pháp xử lý những sai phạm trên, ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Phó Giám đốc Sở TN&MT Hà Nội cho rằng, theo quy định của pháp luật về đất đai, tùy theo mức độ vi phạm mà xử lý phạt hành chính cho đến thu hồi đất. Các trường hợp vi phạm phải rõ nguyên nhân (như dự án phải dừng lại chờ rà soát sau khi hợp nhất, không còn phù hợp với quy hoạch chung, do kinh tế suy thoái, thị trường trầm lắng…). Các sở, ngành phải có thời gian xác minh, làm rõ, nhiều trường hợp phải thanh tra để có phương án xử lý phù hợp. Vì vậy, không phải trường hợp nào vi phạm cũng quyết định thu hồi đất. Ngoài ra, có trường hợp theo quy định của pháp luật đủ điều kiện thu hồi, nhưng khi cơ quan chức năng kiểm tra, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đơn vị có phương án khắc phục khả thi thì cần có thời gian để đơn vị thực hiện.
Đối với 35 dự án chậm triển khai vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, UBND TP Hà Nội đã giao Ban Chỉ đạo GPMB TP lập đoàn kiểm tra, chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc, đôn đốc chủ đầu tư đẩy nhanh thực hiện dự án, đề xuất xử lý các trường hợp vượt thẩm quyền. Đối với các dự án không còn khả năng triển khai thực hiện và dự án nhiều năm không triển khai thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, GPMB, đề xuất việc thu hồi quyết định giao đất, cho thuê đất. Đồng thời, giao Sở TN&MT thành lập đoàn thanh tra tiến hành thanh tra, kết luận đối với 157 dự án không sử dụng đất trong 12 tháng liền kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa hoặc sử dụng đất sai mục đích, cho thuê, chuyển nhượng trái phép.
Ngoài ra, TP giao UBND các quận, huyện, thị xã (nơi có đất) tiến hành thanh tra, kết luận đối với 1.004 dự án được UBND cấp quận, huyện giao cho các hộ gia đình, cá nhân thuê đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, xử lý vi phạm theo thẩm quyền. Các sở, ngành, UBND các quận, huyện, thị xã chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thủ tục đất đai, đầu tư. Đối với các trường hợp cố tình vi phạm, các trường hợp đã gia hạn thời gian sử dụng đất, đã được các cơ quan chức năng nhắc nhở nhiều lần nhưng không khắc phục vi phạm, chưa triển khai thực hiện dự án thì đề xuất UBND TP thu hồi đất theo quy định.