Hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước đến năm 2130

Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn cho biết: Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thông qua 2 dự thảo: Đề án Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và Đề án Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội; coi đây là nhiệm vụ nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội.

Về Đề án tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) dự kiến tập trung vào 3 nội dung lớn.

Một là, tổng kết quá trình 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng. Nội dung này sẽ tập trung tổng kết những vấn đề lý luận và thực tiễn về Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam vừa theo từng giai đoạn, chặng đường; vừa kết hợp với tổng kết theo các vấn đề lớn xuyên suốt 100 năm.

Thời điểm bắt đầu tính 100 năm lãnh đạo là từ ngày 3/2/1930, khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập. Quá trình 100 năm chia thành 4 mốc thời gian của bốn kỷ nguyên, tương ứng với những bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam, đó là: Kỷ nguyên giành độc lập dân tộc (1930-1945); Kỷ nguyên bảo vệ nền độc lập, kháng chiến chống xâm lược, đấu tranh thống nhất Tổ quốc, bước đầu đi lên chủ nghĩa xã hội (1945-1985); Kỷ nguyên đổi mới, hội nhập, phát triển (1986-2025); Kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc (bắt đầu từ năm 2026).

Hai là những bài học lớn, mang tính quy luật trong 100 năm lãnh đạo cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Theo đó, một thế kỷ lãnh đạo cách mạng Việt Nam của Đảng Cộng sản Việt Nam là một tiến trình lịch sử phong phú, sinh động, chứa đựng nhiều bài học sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn. Những bài học ấy không chỉ phản ánh kinh nghiệm của từng giai đoạn cụ thể, mà còn kết tinh thành những quy luật có giá trị bền vững, những logic vận động chi phối sự thành bại của cách mạng Việt Nam và định hướng cho sự phát triển của đất nước trong tương lai.

Tổng kết dự kiến tập trung làm rõ, bổ sung, làm sâu sắc các bài học lớn, mang tính quy luật trên các tuyến vấn đề: Về kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tăng cường vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam; về kết hợp chặt chẽ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết; về giữ vững nguyên tắc chiến lược đi đôi với sáng tạo về phương pháp và linh hoạt về sách lược cách mạng; về đổi mới tư duy, đột phá phát triển và sáng tạo không ngừng gắn với phòng, chống cả biểu hiện chủ quan, giáo điều, “tả” khuynh và biểu hiện cơ hội chính trị, tự diễn biến, tự chuyển hóa; về dân là gốc, phát huy sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc; về đoàn kết quốc tế, phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về tư duy chiến lược, tự cường, tự chủ, tự tin, sáng tạo và đổi mới; về xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; về kết hợp chặt chẽ giữa kháng chiến và kiến quốc, giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa...

Ba là, Đảng Cộng sản Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới đến năm 2045 và tầm nhìn 100 năm thứ hai.

Sau 40 năm đổi mới và gần tròn một thế kỷ Đảng lãnh đạo cách mạng, đất nước đã tích lũy được những tiền đề quan trọng về tiềm lực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh và vị thế quốc tế. Đây là nền tảng vững chắc để Việt Nam tự chủ chiến lược, tự hào, tự tin, tiến nhanh trong kỷ nguyên phát triển mới, nhất là trong giai đoạn khởi đầu đột phá nền (2026-2030), hoàn thành hai mục tiêu 100 năm: Đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao, theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Trên cơ sở nhìn lại 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đúc kết những bài học lớn, mang tính quy luật, phân tích dự báo những xu thế lớn của thế giới trong 100 năm tới, nội dung này sẽ xác định tầm nhìn của Đảng trong 100 năm tiếp theo (2030 - 2130) cùng với những chiến lược lớn, định hướng lớn nhằm tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng để lãnh đạo xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội; hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước đến năm 2130.

Đề án tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội dự kiến tập trung vào 5 nội dung lớn, gồm:

Thứ nhất, những vấn đề lý luận và thực tiễn về quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Phần này dự kiến làm rõ bối cảnh, xu thế phát triển, đặc điểm của thời đại và đặc điểm thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong 40 năm qua; lộ trình, bước đi trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội; mô hình và đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng; mục tiêu tổng quát, mục tiêu của từng giai đoạn cách mạng; phương hướng cơ bản của quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội; các mối quan hệ lớn; các trụ cột phát triển của mô hình chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước; kinh nghiệm phát triển của một số nước và bài học tham khảo cho Việt Nam; từ đó đề xuất, kiến nghị một số vấn đề về quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Thứ hai, những vấn đề lý luận và thực tiễn trong thực hiện các định hướng lớn về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Phần này dự kiến đánh giá sự phát triển nhận thức, lý luận, kết quả thực hiện, nêu rõ những thành tựu và hạn chế, chỉ ra nguyên nhân và những vấn đề đặt ra trong triển khai các phương hướng lớn trong Cương lĩnh trên các lĩnh vực trọng yếu về phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế… trong suốt chặng đường 40 năm và trong từng giai đoạn, thời kỳ cụ thể; tập trung vào giai đoạn 2021-2031; đánh giá, phân tích làm rõ năng lực cụ thể hóa thể chế hóa tầm nhìn, mục tiêu, phương hướng hành động của Cương lĩnh thành các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; rút ra những bài học kinh nghiệm trên từng lĩnh vực; làm cơ sở bổ sung nhận thức và đề xuất giải pháp hoàn thiện đường lối phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Thứ ba, những vấn đề lý luận và thực tiễn trong xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Phần này dự kiến tổng kết sự phát triển lý luận và thực tiễn về xây dựng Đảng cầm quyền, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng; về xây dựng Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội; về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và thực hành dân chủ; qua đó đề xuất định hướng tiếp tục xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh trong giai đoạn mới.

Thứ tư, đánh giá tổng quát, bài học và những vấn đề đặt ra.

Phần này dự kiến đánh giá khái quát những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân trong 40 năm thực hiện Cương lĩnh; rút ra các bài học lớn, đồng thời xác định những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và những điểm nghẽn cần tháo gỡ; dự kiến tập trung vào các tuyến vấn đề: Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; dân là gốc, nhân dân làm trung tâm, nhân dân là chủ thể; phát huy cao độ sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc; về kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, gắn tự chủ, tự cường với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; về khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam; tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện...

Năm là bối cảnh mới và những đề xuất, kiến nghị.

Phần này dự kiến dự báo bối cảnh đến năm 2045, tầm nhìn đến cuối thế kỷ XXI; làm rõ những chuyển biến lớn của bối cảnh thế giới, khu vực và trong nước; nhận diện kịp thời thời cơ, thách thức và các xu hướng chi phối sự phát triển đất nước; hoàn thiện nhận thức về thời đại mới; trên cơ sở đó, bổ sung, phát triển nhận thức lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; xác lập mô hình phát triển Việt Nam trong kỷ nguyên mới; đề xuất định hướng mục tiêu và giải pháp lớn phát triển đất nước, những nội dung cần thiết phục vụ việc xây dựng dự thảo Cương lĩnh xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Về tổ chức thực hiện, thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội do đồng chí Tổng Bí thư làm Trưởng ban; lập Cơ quan Thường trực, Tổ Biên tập tổng kết và các nhóm Tổng kết ở Trung ương, mỗi nhóm do một đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị hoặc Ủy viên Ban Bí thư làm trưởng nhóm, để làm lực lượng nòng cốt thực hiện tổng kết...