Xây dựng chính sách đột phá phát triển nông nghiệp Thủ đô hiện đại, bền vững

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội nhấn mạnh, dự thảo Nghị quyết thể hiện rõ quyết tâm của Thành phố trong việc kiến tạo một "luật chơi mới" cho ngành nông nghiệp Hà Nội, hướng tới mô hình phát triển hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường. Để chính sách thực sự phát huy tác dụng, cần tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo ba yếu tố then chốt: tính đầy đủ về nội dung, tính hợp lý của mức hỗ trợ và tính khả thi trong triển khai.

Hà Nội có nhiều lợi thế đặc thù mà không địa phương nào khác có được, từ cơ chế pháp lý riêng theo Luật Thủ đô, đến thị trường tiêu thụ gần 10 triệu dân và nguồn nhân lực chất lượng cao. Tuy vậy, TS. Lê Xuân Rao cho rằng, những lợi thế ấy chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi được cụ thể hóa trong chính sách. Ông đề nghị Dự thảo Nghị quyết cần quy định rõ hơn việc khai thác các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô trong lĩnh vực nông nghiệp, chẳng hạn như ưu tiên bố trí quỹ đất cho nông nghiệp sạch, nông nghiệp tuần hoàn, cũng như có cơ chế tài chính linh hoạt để thu hút đầu tư vào công nghệ cao.

TS. Lê Xuân Rao cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh mới, Hà Nội cần xây dựng chuỗi cung ứng nông sản an toàn, gắn kết chặt chẽ với hệ thống siêu thị, trường học, bếp ăn công nghiệp, đồng thời phát triển các nền tảng số để kết nối cung - cầu. Đây là bước đi quan trọng nhằm hình thành chuỗi giá trị nông sản của Thủ đô, bảo đảm đầu ra cho người nông dân và nâng cao chất lượng tiêu dùng cho xã hội.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội cũng lưu ý việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, xây dựng tiêu chí minh bạch, định lượng rõ ràng và thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa các sở, ngành. Theo ông, những yếu tố này sẽ giúp Nghị quyết sau khi được thông qua có tính khả thi cao, dễ đi vào cuộc sống và thực sự tạo chuyển biến trong phát triển nông nghiệp - nông thôn Thủ đô.

Đồng quan điểm với TS. Lê Xuân Rao, nhiều chuyên gia tại hội thảo đánh giá rằng Dự thảo Nghị quyết đã được xây dựng dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc, có luận cứ khoa học và thực tiễn rõ ràng, song vẫn cần điều chỉnh một số điểm để sát hơn với tình hình sản xuất nông nghiệp hiện nay của Hà Nội.

Trong đó, GS.TS Trần Khắc Thi, đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội, cho biết, Hà Nội hiện có hơn 99.000 ha đất trồng lúa cùng hàng trăm nghìn hecta gieo trồng mỗi năm, vì vậy, nếu điều kiện ngân sách cho phép, Thành phố nên mở rộng hỗ trợ các giống lúa năng suất và chất lượng cao; còn trong trường hợp nguồn lực còn hạn chế, có thể ưu tiên hỗ trợ giống lúa chất lượng cao trước. Đồng thời, GS.TS Trần Khắc Thi cũng đề xuất giảm quy mô tối thiểu để áp dụng mô hình nông nghiệp thông minh từ 2 ha xuống còn 2.000 m². Theo ông Thi, "Với chi phí thiết bị cao, nếu giữ mức tối thiểu 2 ha mới được hỗ trợ thì ở Hà Nội rất ít mô hình đạt điều kiện này. Nên mở rộng phạm vi để nhiều hộ và hợp tác xã có cơ hội tham gia chuyển đổi".

Bên cạnh đó, GS. TS Trần Khắc Thi cho rằng, nên mở rộng đối tượng hỗ trợ sang các lĩnh vực có thế mạnh của Hà Nội như sản xuất rau, hoa vụ đông, thay vì chỉ tập trung vào lan hồ điệp, đậu tương hay khoai tây. Ông cũng kiến nghị hỗ trợ các mô hình nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái, giúp đa dạng hóa sản phẩm, tăng giá trị gia tăng và phát triển du lịch nông thôn bền vững.

Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Đức Trọng - nguyên Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi cho rằng, Nghị quyết cần làm rõ đối tượng và điều kiện hưởng chính sách, tránh trùng lặp hoặc bỏ sót các thành phần kinh tế đang tham gia sản xuất nông nghiệp. Ông Nguyễn Đức Trọng cho rằng, cần mở rộng phạm vi hỗ trợ bao gồm cả tổ chức và cá nhân trực tiếp sản xuất, kinh doanh, bổ sung lĩnh vực chế biến, chăn nuôi, thủy sản để đồng bộ chuỗi giá trị. Ông Trọng cũng nhấn mạnh việc liên kết cấp mã số vùng trồng với truy xuất nguồn gốc sản phẩm chăn nuôi, tạo điều kiện cho Hà Nội đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế khi xuất khẩu. Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ chuyển giao công nghệ, cơ giới hóa và nông nghiệp thông minh cần quy định cụ thể hơn về quy mô, tiêu chuẩn kỹ thuật, song tránh chi tiết hóa quá mức. Đồng thời, ông kiến nghị Thành phố quan tâm hơn đến xử lý chất thải trong chăn nuôi, coi đây là yếu tố trọng yếu của phát triển nông nghiệp bền vững.

Kết thúc hội thảo, TS. Lê Xuân Rao - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội - khẳng định rằng những góp ý của các chuyên gia và nhà khoa học là nguồn thông tin phản biện có giá trị thực tiễn cao, giúp cơ quan chủ trì bổ sung, hoàn thiện và nâng cao chất lượng Dự thảo Nghị quyết trước khi trình Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội xem xét, thông qua. Việc tiếp thu đầy đủ các ý kiến không chỉ giúp chính sách sát thực tế hơn mà còn tạo nền tảng để nông nghiệp Thủ đô phát triển bền vững, hiệu quả và có tầm nhìn dài hạn.