* Kết quả nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số cho thấy:
1. Đề tài đã xác định được những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến xây dựng đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, theo đó, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số là quá trình chủ thể sử dụng tổng hợp các giải pháp công tác cán bộ tác động vào từng người và cả đội ngũ nhằm tạo cho đội ngũ đó có số lượng, cơ cấu phù hợp; có phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, trình độ học vấn, năng lực, thái độ, phong cách làm việc đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ, sự vận hành của bộ máy hành chính dựa trên công nghệ số. Phân tích các yếu tố cấu thành, yếu tố ảnh hưởng và đề xuất 04 tiêu chí đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội.
2. Phân tích các kinh nghiệm trong và ngoài nước về xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số; từ đó, rút ra được các bài học kinh nghiệm cho thành phố Hà Nội, trong đó, nhấn mạnh để thực hiện thành công chương trình chuyển đổi số cần phát huy hiệu quả vai trò của người đứng đầu; xây dựng nền tảng để đảm bảo tính sẵn sàng, khả năng tư duy và hành động của cán bộ công chức; cần có lộ trình phù hợp cả về nguồn lực tài chính, con người, vật chất và thời gian; phải có cơ sở dữ liệu dùng chung, có tính kết nối, chia sẻ thông tin; đồng thời, có cơ chế pháp lý để thu hút được chuyên gia tham gia vào quá trình chuyển đổi số tại các cơ quan hành chính.
3. Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn cho thấy, cán bộ giữ vai trò quan trọng, là nhân tố quyết định sự thành công hay thất bại của sự nghiệp cách mạng. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ. Người khẳng định, “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “công việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”. Do đó, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số cần đi trước một bước, đảm bảo tính định hướng, gắn liền với thực hiện Chính phủ số, chính quyền số; tạo nền tảng cho thực hiện kinh tế số, xã hội số.
* Kết quả phân tích, đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính Thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số chỉ ra rằng:
1. Nhận thức của một số công chức trong việc ứng dụng công nghệ thông tin chưa bắt kịp với quá trình chuyển đổi số nên chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế, nhất là ở cấp huyện, cấp xã. Nhiều công chức chưa đổi mới tư duy phù hợp với chuyển đổi số, ngại thay đổi trong việc tiếp cận công nghệ mới, nhất là những công chức lớn tuổi, vẫn quen làm việc theo lối cũ, ngại học hỏi, áp dụng quy trình làm việc mới. Những điều này ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình chuyển đổi số tại các cơ quan hành chính nhà nước thành phố Hà Nội hiện nay.
2. Kiến thức số của cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội ở mức độ trung bình khá. Trong đó, kiến thức về thông tin, dữ liệu số và kiến thức cơ bản về khai thác, phân tích dữ liệu số phục vụ phát triển có mức độ thấp nhất, còn kiến thức về sử dụng internet ở mức độ tốt nhất. Cán bộ công chức trong độ tuổi từ 31 đến 40 có kiến thức số cao hơn cán bộ công chức lớn tuổi và cán bộ công chức làm việc ở quận, huyện, các sở, ban ngành của thành phố có kiến thức số cao hơn cán bộ công chức làm việc ở cấp xã/phường.
3. Kỹ năng số của cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội ở mức trung bình. Cán bộ công chức thành thạo nhất kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin môi trường số và ít thành thạo nhất kỹ năng giải quyết sự cố môi trường số. Độ tuổi là yếu tố tạo nên sự khác biệt về mức độ thành thạo tất cả các kỹ năng số của họ. Giới tính chỉ tạo nên sự khác biệt về mức độ thành thạo duy nhất ở kỹ năng vận hành các thiết bị và các phần mềm.
4. Phần lớn cán bộ công chức hành chính Hà nội đã sẵn sàng ở mức độ nhất định đối với chuyển đổi số, tuy nhiên, chỉ có một nửa số cán bộ công chức được khảo sát có mức độ sẵn sàng cao. Phần lớn cán bộ công chức có sự sẵn sàng về nhận thức, có quan điểm tích cực về chuyển đổi số. Phần lớn cán bộ có cảm nhận tích cực về chuyển đổi số, nhưng vẫn kèm theo các cảm giác lo lắng áp lực và hơi bất an. Phần lớn cán bộ công chức có các hành động chuẩn bị nhất định (học tập, bồi dưỡng năng lực số) và sẵn sàng làm việc trên môi trường số. Tuy nhiên, vẫn có tỷ lệ nhỏ cán bộ công chức chưa sẵn sàng, và một tỷ lệ đáng kể còn e ngại với chuyển đổi số. Tuổi, trình độ học vấn và cấp đơn vị hành chính là ba yếu tố tạo ra sự khác biệt trong tâm thế sẵn sàng đối với chuyển đổi số của cán bộ công chức. Nhóm cán bộ công chức lớn tuổi hơn có tỷ lệ sẵn sàng đối với chuyển đổi số thấp hơn các nhóm tuổi khác. Cán bộ công chức có trình độ học vấn từ đại trở xuống có mức độ sẵn sàng thấp hơn người có trình độ sau đại học. Cán bộ công chức hành chính cấp xã có mức độ sẵn sàng thấp hơn các cấp đơn vị hành chính khác. Để nâng cao mức độ sẵn sàng đối với chuyển đổi số cần tổ chức môi trường tạo điều kiện cho các hành động chuẩn bị cho chuyển đổi số (học tập, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số) và thúc đẩy cảm xúc tích cực, giảm sự bất an với chuyển đổi số và đối tượng cần quan tâm trong đào tạo bồi dưỡng là những người thuộc nhóm tuổi 46-60, có học vấn từ đại học trở xuống và làm việc ở cấp xã.
5. Mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức, môi trường văn hóa xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số tác động có ý nghĩa thống kê đến kiến thức về công nghệ số. Có 3 yếu tố tác động đến kỹ năng số của cán bộ công chức là công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức, môi trường văn hóa và điều kiện cơ sở vật chất xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Tất cả 5 yếu tố thuộc về cơ quan hành chính đều có tác động có ý nghĩa đến tâm thế sẵn sàng đối với chuyển đổi số.
6. Các yếu tố cá nhân khi đứng độc lập riêng lẻ đều có khả năng dự báo thay đổi mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của cán bộ công chức cơ quan hành chính thành phố Hà Nội. Tinh thần học hỏi cái mới, mức độ tự tin khi thực hiện công việc và trách nhiệm đối với công việc là 3 yếu tố có tác động mạnh hơn cả đến mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của cán bộ công chức cơ quan hành chính thành phố Hà Nội, trong đó tinh thần học hỏi cái mới dự báo sự thay đổi của mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ở mức cao nhất. Đây là ba yếu tố cần được đặc biệt quan tâm khi tìm kiếm các biện pháp nhằm nâng cao mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội.
7. Sự kết hợp giữa các yếu tố thuộc về cơ quan hành chính và các yếu tố cá nhân có khả năng dự báo mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội cao hơn so với dự báo của từng yếu tố độc lập riêng lẻ.
8. Tăng cường tinh thần học hỏi cái mới là biện pháp quan trọng để nâng cao mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của nữ cũng như nam cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội. Ngoài biện pháp này, để nâng cao mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của nữ cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội cần tăng cường công tác tuyển dụng, sử dụng cán bộ công chức, phát huy tinh thần trách nhiệm với công việc và củng cố mức độ tự tin khi thực hiện công việc làm.
9. Để nâng cao mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội ở các nhóm tuổi khác nhau đều cần phát huy tinh thần học hỏi cái mới ở họ. Ngoài ra, với 2 nhóm tuổi từ 30 tuổi trở xuống và từ 31 đến 40, còn cần thêm các biện pháp như tăng cường công tác tuyển dụng, sử dụng cán bộ công chức; cải thiện môi trường văn hóa xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Bên cạnh đó nhóm tuổi từ 30 trở xuống còn cần phải củng cố thêm mức độ tự tin khi thực hiện công việc.
10. Phát huy tinh thần học hỏi cái mới và củng cố mức độ tự tin khi thực hiện công việc là hai biện pháp nâng cao mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi sốcủa cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội có trình độ học vấn khác nhau. Ngoài hai biện pháp trên, để nâng cao mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của cán bộ công chức có trình độ cao đẳng, đại học cần phải tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức, thúc đẩy tinh thần trách nhiệm với công việc của họ.
11. Phát huy tinh thần học hỏi cái mới là biện pháp để nâng cao mức độ đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của cán bộ công chức cơ quan hành chính các cấp. Ngoài ra, đối với cán bộ công chức cấp xã/phường cũng như cấp huyện/quận cần tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức, củng cố mức độ tự tin khi thực hiện công việc và nâng cao tinh thần trách nhiệm với công việc; Đối với cấp xã/phường còn cần tăng cường mức độ nỗ lực áp dụng công nghệ số; Đối với cán bộ công chức cấp thành phố cần tăng cường công tác tuyển dụng, sử dụng cán bộ công chức; cải thiện môi trường văn hóa xây dựng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.
* Trên cơ sở kết quả nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn, để đảm bảo thực hiện hiệu quả, đúng hướng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, tận dụng tốt cơ hội chuyển đổi số gắn với chuyển đổi phương thức làm việc hành chính công và thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của thành phố cần có giải pháp đồng bộ để đảm bảo tính đột phá; đồng thời khắc phục các tồn tại, thách thức đang hiện hữu, thành phố cần tập trung vào 04 nhóm giải pháp, đó là:
1. Nhóm giải pháp thứ nhất - Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, đẩy mạnh hoạt động truyền thông nâng cao tinh thần phấn đấu vươn lên của đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số (với các giải pháp: tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, người đứng đầu đối với công tác xây dựng đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số; tuyên truyền, động viên khuyến khích sự nỗ lực vươn lên của đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội nhằm phát huy giá trị truyền thống tốt đẹp cũng như tính chủ động, năng động, sáng tạo của mỗi cán bộ công chức).
2. Nhóm giải pháp thứ hai - Nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính Tp Hà Nội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số (với các giải pháp: nâng cao nhận thức về chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính Tp Hà Nội; hình thành và phát triển kiến thức số, kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính thành phố Hà Nội; xây dựng tâm thế sẵn sàng với chuyển đổi số của đội ngũ cán bộ, công chức).
3. Nhóm giải pháp thứ ba - Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng và sử dụng đội ngũ cán bộ công chức các cơ quan hành chính Thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số (với các giải pháp: đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức các cơ quan hành chính Thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số; tuyển dụng, sử dụng đội ngũ cán bộ công chức đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số).
Nhóm giải pháp thứ tư: Xây dựng môi trường văn hóa chuyển đổi số ở các cơ quan hành chính Thành phố Hà Nội và tăng cường sự phối kết hợp giữa các cơ quan (với các giải pháp: xây dựng môi trường văn hóa chuyển đổi số ở các cơ quan hành chính Thành phố Hà Nội; tăng cường sự phối kết hợp giữa các cơ quan đối với công tác chuyển đổi số).