Mã số:
01X-12/01-2020-3
Tên đề tài:
Nghiên cứu xây dựng hệ thống mô phỏng hỗ trợ đào tạo thanh nhạc dựa trên công nghệ thực tại ảo tại trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội
Đơn vị chủ trì:
Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội
Thời gian:
2020
-2024
Lượt đọc:
18
Chủ nhiệm đề tài:
ThS.NSƯT. Dương Minh Ánh
Kết quả nghiệm thu:
Chưa nghiệm thu
Ngày đăng:
02/12/2025 09:10
Sự cần thiết:

Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội trực thuộc Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Nội, có bề dày lịch sử 56 năm trong công tác đào tạo lĩnh vực nghệ thuật. Với mục tiêu đào tạo ra nhiều ca sĩ có trình độ chuyên môn cao đáp ứng với nhu cầu thưởng thức của khán giả cả nước và có "bản sắc" và "thương hiệu" riêng của trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội trong đào tạo thanh nhạc. Điều này đã được thực tiễn chứng minh bởi cho đến nay nhà trường đã đào tạo ra nhiều thế hệ nghệ sĩ, ca sỹ tên tuổi được cả nước biết đến như: Ca sỹ Trần Thu Hà, Nguyễn Minh Quân, Phạm Ngọc Khuê, Dương Hoàng Yến, Đinh Mạnh Ninh, Nguyễn Việt Anh, Nguyễn Hương Giang... Nhiều thế hệ nghệ sỹ, ca sỹ đã trưởng thành từ ngôi trường này hiện đang là những giảng viên thanh nhạc có uy tín như: ThS.NSUT. Dương Minh Ánh, ThS. Trần Thị Vĩnh Linh, ThS. Đinh Lan Hương, ThS Vương Kiều Vân, giảng viên Dương Hoàng Yến...

Do đặc thù của thanh nhạc là bộ môn nghệ thuật khó so với các bộ môn nhạc cụ khác bởi nhạc cụ của người hát chính là sự kết hợp hoạt động của các bộ phận trên cơ thể con người để tạo ra âm thanh. Bằng sự nỗ lực, sáng tạo trong việc dạy và học mà kết quả thu nhận được trong nhiều thập kỷ qua ở các cơ sở đào tạo Thanh nhạc của Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc và thu được nhiều kết quả rất khả quan. Điều đó được thể hiện qua kết quả của các cuộc thi âm nhạc - thanh nhạc trong khu vực quốc tế. Tuy nhiên trong việc giảng dạy Thanh nhạc ở Việt Nam hiện nay vẫn gặp những bất cập bởi việc hệ thống hóa cơ chế vận hành của các bộ phận trên cơ thể con người mới chỉ dừng lại ở các tài liệu có hình ảnh đen trắng hoặc ở không gian hai chiều. Giảng viên chủ yếu dựa vào các tài liệu hiện có cùng với kiến thức, kinh nghiệm của bản thân để diễn giải về hơi thở, vị trí âm thanh, nhận biết cách hát đúng, cách hát sai... mà chưa đi sâu vào việc giải thích làm rõ những vấn đề khó mà học sinh thường gặp phải trong quá trình học thanh nhạc, giảng dạy theo lối "truyền nghề" cho người học khiến cho kết quả sản phẩm đào tạo chưa được như mong muốn.

Để những kết quả trên được nhân rộng và nâng cao, khoa học giải phẫu hình thể chính là một trong những tiền đề quan trọng để phát huy và nâng cao chất lượng dạy và học cho bộ môn nghệ thuật thanh nhạc. Với các nước có nền âm nhạc tiên tiến từ lâu đã quan tâm đến vấn đề này. Tuy nhiên, ở Việt Nam khái niệm Giải phẫu hình thể trong thanh nhạc chưa thực sự được chú trọng và nghiên cứu sâu. Với mục đích giúp cho người dạy và học dễ hình dung, việc giải phẫu hình thể cần được ứng dụng các kỹ thuật đồ họa tiên tiến, hay còn gọi là thực tại ảo sẽ mô phỏng một cách rõ ràng về cơ chế vận hành của các bộ phận trên cơ thể con người khi hát.

Thực tại ảo là công nghệ sử dụng các kỹ thuật mô hình hoá không gian ba chiều với sự hỗ trợ của các thiết bị đa phương tiện hiện đại để xây dựng một thế giới được mô phỏng bằng máy tính - môi trường ảo (virtual environment). Trong thế giới ảo, người sử dụng không còn được xem như người quan sát bên ngoài, mà đã thực sự trở thành một phần của hệ thống. Người sử dụng có thể tự do chuyển động trong không gian ba chiều, tương tác với các vật thể ảo, quan sát, khảo cứu thế giới ảo ở những góc độ khác nhau về mặt không gian. Ngược lại, môi trường ảo còn có những phản ứng tương ứng với mỗi hành động của người sử dụng, tác động vào các giác quan như thị giác, thính giác, xúc giác của người sử dụng trong thời gian thực và tuân thủ những quy tắc vật lý một cách tự nhiên, làm người ta có cảm giác như đang tồn tại trong một thế giới thực.

Đối với giảng viên giảng dạy thanh nhạc, công nghệ thực tại ảo sẽ là công cụ giúp cho giảng viên có thể hệ thống hóa phần lý thuyết, xây dựng những bài giảng Thanh nhạc dựa trên công nghệ thực tại ảo để truyền đạt tới học sinh một cách dễ dàng, giải quyết những vấn đề tồn tại, vướng mắc bao lâu nay trong việc đào tạo Thanh nhạc. Bởi công nghệ thực tại ảo cho phép người học thấy được cấu trúc của cơ thể, cơ chế phát và tạo ra âm thanh, điều gì cần thay đổi và thay đổi như thế nào để cải thiện giọng hát. Từ đó, trực quan hóa và nâng cao khả năng nhận thức của người học khi học tập về thanh nhạc. Việc hệ thống hoá chi tiết lý thuyết, công nghệ thực tế ảo sẽ xây dựng chính xác tới 98% sự di chuyển, vận hành các cơ quan nội tạng nằm trong cơ thể. Các hình ảnh chi tiết của từng bộ phận cơ thể tham gia vào quá trình hát sẽ được hiển thị bằng hình ảnh 3D. Điều đó cho phép người học có thể hiểu chi tiết về cấu trúc, cũng như luyện tập sao cho đúng. Với các bài giảng, giảng viên sẽ đưa ra những yêu cầu cùng với các mẫu âm thanh chuẩn, giúp sinh viên phân biệt được quá trình phát tạo ra âm thanh nếu thiếu sự di chuyển hay sự tham gia của bất k bộ phận cơ thể nào cũng khiến âm thanh trở nên chưa chính xác. Đồng thời tiếp cận với những hình ảnh 3D giúp bộ môn Thanh nhạc “trừu tượng” trở nên đơn giản hơn, đặc biệt với những sinh viên học năm đầu tiên.

Mục tiêu tổng quát:

Nghiên cứu xây dựng hệ thống mô phỏng hỗ trợ đào tạo thanh nhạc dựa trên công nghệ thực tại ảo góp phần vào nâng cao hiệu quả đào tạo tại trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội.

Nội dung:

- Cơ sở lý luận về dạy học thanh nhạc.

- Xây dựng mô hình 3D các bộ phận trong cơ thể người liên quan đến giọng hát.

- Mô phỏng hoạt động của một số bộ phận liên quan tới quá trình phát và tạo ra âm thanh.

- Hệ thống mô phỏng hỗ trợ đào tạo thanh nhạc dựa trên công nghệ thực tại ảo.

- Triển khai và đánh giá thực nghiệm.

Kết quả:

Đề tài “Nghiên cứu xây dựng hệ thống mô phỏng hỗ trợ đào tạo thanh nhạc dựa trên công nghệ thực tại ảo tại trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội" đã tìm hiểu về công nghệ thực tại ảo và các kỹ thuật giảng dạy thanh nhạc cũng như sự chuyển động của các bộ phận trong cơ thể người khi hát. Từ đó, đề tài đã hoàn thiện hệ thống hỗ trợ quá trình dạy và học thanh nhạc dựa trên công nghệ thực tại ảo với các sản phẩm chính:

Nghiên cứu các bộ phận liên quan đến phát âm trong thanh nhạc và hơi thở khi hát, đề tài nghiên cứu giải phẫu cơ thể người, cấu tạo của cột sống, lồng ngực, xương sườn, khớp xương, cũng như sự hoạt động của xương sườn và các cơ liên sườn. Cấu tạo của lồng ngực, sụn sườn và xương ức, các cơ hoành, hoạt động của cơ hoành, phổi và khí quản khi hát. Bên cạnh đó; vấn đề về khoang mặt, trán, má và các khớp thái dương, cấu tạo miệng và cổ họng, dây thanh, chức năng của vòm miệng, cũng được chúng tôi nghiên cứ kỹ lưỡng về mặt lâm sàng đồng thời liên hệ đưa ra  nêu lên mối quan hệ giữa các bộ phận với nhau tới việc phát và tạo ra âm thanh bằng vận dụng giữa dạy học truyền thng và dạy học truyền thống kết hợp với hiện đại mới mục đích làm rõ.

Tiến hành các nghiên cứu về việc xây dựng mô hình 3D. Qua đó, kết hợp với các kiến thức về giải phẫu đã tiến hành mô hình hóa ba chiều lại các bộ phận trong cơ thể người có liên quan khi hát.

Dựa trên các kỹ thuật mô phỏng chuyển động và các thuật toán liên quan tới mô phỏng hơi thở, các bộ phận trong cơ thể đã được mô phỏng thành công các chuyển động. Đồng thời, các mô phỏng về luồng hơi cũng đã được cài đặt và cấu hình thành công trong việc mô phỏng luồng hơi khi hát.

Thiết kế, xây dựng hệ thống hiệu ứng thực tại ảo. Các nội dung công việc đã được thực hiện và hoàn thiện theo tiến độ thuyết minh của đề tài. Kết quả thực hiện của nội dung 4 giúp xây dựng 1 phần mềm thực tại ảo hỗ trợ cho việc giảng dạy thanh nhạc. Các tính năng của phần mềm cho phép giảng viên giảng dạy trình diễn cấu tạo, cấu trúc của cơ thể người cũng như các hoạt động của cơ thể người khi hát. Đồng thời, phần mềm cho phép trình diễn động các hoạt động của cơ thể dựa trên điều khiển của giảng viên giảng dạy với một đoạn nhạc được lựa chọn từ bên ngoài. Phần mềm cũng cho phép lưu lại các chuyển động thành video phục vụ trong quá trình giảng dạy.

Trong quá trình triển khai thực nghiệm, chúng tôi đã hướng dẫn sử dụng, xây dựng bài giảng mẫu. Đồng thời, quá trình giảng thử và đánh giá kết quả thực nghiệm cũng được thực hiện. Kết quả thực nghiệm cho thấy hình ảnh mô phỏng các bộ phận tương đối giống với thực tế và các hoạt động được mô phỏng lại cho phép người học dễ dàng hình dung các phương pháp hát với ví dụ minh họa trực quan.

Bên cạnh đó, hệ thống mô phỏng hỗ trợ đào tạo thanh nhạc dựa trên công nghệ thực tại ảo cho thấy khả năng tương thích và đáp ứng các yêu cầu của giảng viên trong quá trình giảng dạy. Tuy nhiên, một số thao tác chuyên môn đòi hỏi giảng viên cần nắm rõ các bước vận hành phần mềm kết hợp với kiến thức chuyên môn.

Đối với người học, hệ thống giúp người học tiếp cận nhanh hơn với các kỹ thuật học tập và kỹ thuật hát. Đồng thời, mang tới các trải nghiệm hiện đại và công nghệ từ đó tăng tính tích cực của người học.

Tin đọc nhiều

Đại hội đại biểu Hội Luật gia quận Long Biên khoá IV, nhiệm kỳ 2024-2029

19:26 26/06/2024

HNP - Ngày 26/6, Hội Luật gia quận Long Biên tổ chức Đại hội đại biểu khóa IV, nhiệm kỳ 2024-2029 với nhiệm vụ đánh giá kết quả hoạt động Hội trong nhiệm kỳ 2018-2024, đề ra phương hướng trọng tâm nhiệm kỳ 2024-2029; đồng thời bầu Ban Chấp hành quận Hội khoá IV, bầu đại biểu dự Đại hội đại biểu Hội Luật gia thành phố Hà Nội lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2024-2029.

Triển khai thực hiện Nghị định số 63/2024/NĐ-CP ngày 10/6/2024 của Chính phủ

06:39 26/06/2024

HNP – Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hà Minh Hải vừa ký ban hành Công văn số 1928/UBND-KSTTHC ngày 18/6/2024 về việc triển khai thực hiện Nghị định số 63/2024/NĐ-CP ngày 10/6/2024 của Chính phủ.

Xây dựng thành phố Hà Nội tiêu biểu về lối sống, phong cách ứng xử

06:37 26/06/2024

HNP - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà đã ký ban hành Kế hoạch số 182/KH-UBND ngày 14/6/2024 về việc tổ chức thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TU ngày 19/2/2024 của Ban Thường vụ Thành ủy “Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng về xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh đến năm 2025”.

Phê duyệt Phương án vị trí tuyến đường quy hoạch nối từ đê sông Hồng đến khu đô thị Thạch Bàn

21:33 18/06/2024

HNP - Phó Chủ tịch UBND Thành phố Dương Đức Tuấn vừa ký ban hành Quyết định số 2883/QĐ-UBND ngày 03/6/2024 về việc phê duyệt Phương án vị trí tuyến đường quy hoạch nối từ đê sông Hồng đến khu đô thị Thạch Bàn, quận Long Biên, tỷ lệ 1/500.

Nâng cao chất lượng quản lý phát triển xã hội gắn với bảo đảm quyền con người, quyền công dân

21:31 18/06/2024

HNP – Phó Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Thu Hà vừa ký ban hành Kế hoạch số 181/KH-UBND ngày 13/6/2024 về việc thực hiện Chương trình hành động số 32-CTr/TU ngày 04/04/2024 của Thành ủy Hà Nội.