Ảnh minh họa
Mục tiêu
Theo Kế hoạch, việc xây dựng và triển khai hệ sinh thái ứng dụng Internet vạn vật (IoT) trong lĩnh vực nông nghiệp thông minh nhằm hiện đại hóa hoạt động quản lý, sản xuất và giám sát nông nghiệp; nâng cao năng lực quản lý, điều hành của cơ quan nhà nước và hiệu quả sản xuất của người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp; tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất, nước, vật tư đầu vào; nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản; bảo đảm an toàn thực phẩm, giảm phát thải, thích ứng với biến đổi khí hậu và góp phần thực hiện mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, phát triển nông nghiệp bền vững trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Đến năm 2030, xây dựng cơ sở chính sách đồng bộ nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc triển khai, thử nghiệm và nhân rộng các ứng dụng IoT trong nông nghiệp thông minh; hoàn thiện cơ chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, cơ chế chia sẻ và khai thác dữ liệu ngành nông nghiệp.
Từng bước đầu tư và phát triển hạ tầng IoT phục vụ nông nghiệp, bao gồm hệ thống cảm biến giám sát môi trường đất – nước – không khí, hệ thống quan trắc thời tiết nông nghiệp, thiết bị giám sát chăn nuôi – nuôi trồng thủy sản, mạng viễn thông, trung tâm dữ liệu và điện toán biên; bảo đảm tính mở, khả năng liên thông, tích hợp và an toàn, bảo mật thông tin.
Triển khai các ứng dụng IoT trọng điểm trong sản xuất và quản lý nông nghiệp, tập trung vào: Giám sát và điều khiển tưới tiêu thông minh; dinh dưỡng đất, môi trường nuôi trồng; quản lý dịch bệnh cây trồng, vật nuôi theo thời gian thực; hệ thống truy xuất nguồn gốc số; quản lý chuỗi cung ứng và logistics nông sản thông minh.
Phấn đấu 50% vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung ứng dụng IoT ở mức cơ bản (giám sát môi trường, tưới tiêu, truy xuất); 50% nông dân và hợp tác xã tại các vùng chuyên canh được hướng dẫn, hỗ trợ tiếp cận hạ tầng và ứng dụng IoT để quản lý, điều hành sản xuất.
Tự động hóa giám sát: phấn đấu 80% công tác giám sát, dự báo, cảnh báo về sản xuất, thị trường nông lâm thủy sản dựa trên phân tích dữ liệu lớn và IoT theo thời gian thực; trong đó tập trung tại các vùng: Trồng lúa có năng suất, chất lượng cao; Sản xuất lúa tập trung; Sản xuất rau tập trung; Sản xuất cây ăn quả tập trung; Sản xuất cây dược liệu tập trung; Sản xuất hoa cây cảnh tập trung; Sản xuất thủy sản tập trung; Sản xuất hỗn hợp tập trung.
Đến năm 2035, hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung được quản lý, điều khiển hoàn toàn tự động bằng robot, drone và hệ thống tưới tiêu thông minh thông qua nền tảng IoT và AI. Áp dụng AI để tự động hóa 100% quy trình vận hành điều tiết nước, cảnh báo cháy rừng và kiểm soát ô nhiễm môi trường.
Chuỗi cung ứng minh bạch: dữ liệu IoT sẽ đi theo nông sản từ "trang trại đến bàn ăn", đảm bảo truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất của thị trường trong nước và quốc tế về an toàn thực phẩm, giảm phát thải.
Nhiệm vụ, giải pháp
Xây dựng và phát triển nền tảng dữ liệu nông nghiệp số của Thành phố, tích hợp dữ liệu từ hệ thống cảm biến IoT (độ ẩm đất, dinh dưỡng, môi trường nước, khí tượng nông nghiệp…), camera giám sát vùng sản xuất, thiết bị GPS trong quản lý máy móc – phương tiện sản xuất và bản đồ số vùng sản xuất.
Chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu, mã định danh vùng sản xuất, cơ sở chăn nuôi – nuôi trồng, mã thiết bị IoT.
Cung cấp API mở và cơ chế chia sẻ dữ liệu có kiểm soát để thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, trường đại học phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng như: dự báo sâu bệnh, tối ưu tưới tiêu, phân tích năng suất, cảnh báo môi trường sản xuất.
Thiết lập cơ chế hợp tác công – tư (PPP) trong đầu tư, vận hành và khai thác hạ tầng, dữ liệu IoT nông nghiệp.
Các công nghệ được thử nghiệm có thể bao gồm: hệ thống tưới tiêu thông minh tự động; giám sát dinh dưỡng đất và môi trường nuôi trồng; giám sát sức khỏe vật nuôi bằng cảm biến; ứng dụng máy bay không người lái (drone) trong giám sát và phun thuốc chính xác; nền tảng truy xuất nguồn gốc số; hệ thống quản lý chuỗi cung ứng nông sản thông minh.
Xây dựng hạ tầng IoT nông nghiệp bao gồm các thiết bị cảm biến giám sát đất, nước, không khí, thời tiết, môi trường nuôi trồng và sức khỏe cây trồng – vật nuôi, mạng viễn thông, trung tâm dữ liệu, hệ thống điện toán biên (edge computing), nền tảng kết nối – tích hợp – phân tích dữ liệu và các cơ chế bảo mật đi kèm.
Đầu tư lắp đặt các thiết bị cảm biến và thiết bị đầu cuối phục vụ giám sát, thu thập dữ liệu theo thời gian thực về điều kiện sản xuất nông nghiệp, cung cấp dữ liệu đầu vào cho hệ thống phân tích và điều hành.
Mạng 4G/5G: phục vụ truyền tải dữ liệu thời gian thực, hình ảnh từ camera AI, điều khiển từ xa hệ thống tưới tiêu, giám sát trang trại và kết nối nền tảng quản lý tập trung.
LPWAN (NB-IoT, LoRaWAN): phù hợp cho các ứng dụng tiêu thụ ít năng lượng, truyền dữ liệu nhỏ nhưng phạm vi rộng như cảm biến độ ẩm đất, quan trắc môi trường ngoài đồng ruộng.
Điện toán biên (Edge Computing): xử lý dữ liệu ngay tại nguồn (nhà kính, trang trại, ao nuôi…) nhằm giảm độ trễ, hỗ trợ điều khiển tức thời hệ thống tưới tiêu, thông gió, cho ăn tự động hoặc cảnh báo môi trường vượt ngưỡng.
Ứng dụng camera AI và phân tích hình ảnh để phát hiện sớm sâu bệnh, đánh giá sinh trưởng và dự báo năng suất; hệ thống tưới tự động, điều khiển nhà kính/nhà màng thông minh dựa trên dữ liệu thời gian thực.